Άρθρο του Βουλευτή ΠΑΣΟΚ Α΄Αθήνας Σπ. Κουβέλη με θέμα Σκέψεις και Προτάσεις στο υπό συζήτηση Ν/Σ του ΥΠΕΚΑ για Περιβαλλοντική Aδειοδότηση Έργων και Δραστηριοτήτων (Αύγουστος 2011)

Σκέψεις και Προτάσεις στο υπό συζήτηση Ν/Σ του ΥΠΕΚΑ για
Περιβαλλοντική Αδειοδότηση Έργων και Δραστηριοτήτων



Θεωρώ ότι η προσπάθεια για απλούστευση και εξορθολογισμό της διαδικασίας περιβαλλοντικής αδειοδότησης μπορεί να είναι θετική και χρήσιμη. Είναι βελτίωση το να βγουν από τη μέση, όπου δεν είναι απαραίτητες, οι κατ’ όνομα μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων, να βελτιωθεί η ποιότητα των μελετών που θα γίνονται και κυρίως να κοιτάξουμε την ουσία και την πραγματική εξασφάλιση των κοινών (common) περιβαλλοντικών αξιών.

Για να το πετύχουμε αυτό, και για να είμαστε συνεπείς με τη δέσμευση για πράσινη ανάπτυξη, η προσπάθεια αυτή πρέπει να έχει έναν σαφή στόχο, να έχει ως τελικό προϊόν ένα πιο αποτελεσματικό πλαίσιο και διαδικασία, αλλά σε καμία περίπτωση να μην οδηγήσει σε γενικευμένη χαλάρωση, επιτείνοντας την κατάσταση που δημιούργησε η  απουσία ελέγχων, η έλλειψη πολιτικής βούλησης και η αποφασιστική επιβολή των κανόνων προστασίας του περιβάλλοντος.

Για πολλές κατηγορίες που αναφέρονται στη νέα ρύθμιση, η απάλειψη της ΜΠΕ δεν είναι πρόβλημα, εφ’ όσον όμως θα υπάρξει ένα σαφές πλαίσιο για τους περιβαλλοντικούς όρους λειτουργίας των απαλλαγμένων από τη ΜΠΕ παραγωγικών μονάδων. Σημειώνω ότι το πιο σημαντικό είναι να λαμβάνουν υπόψη την πραγματική κατάσταση των δυνατοτήτων κάθε περιοχής (που θα οροθετηθούν) ή διαφορετικά την «φέρουσα» ικανότητα αυτών, ώστε να είναι ρεαλιστικοί και κυρίως να τηρούνται.   

Αυτό αναδεικνύει το ρόλο και  την  σημασία που αποκτά η Ειδική Υπηρεσία Επιθεωρητών Περιβάλλοντος, αλλά και τα Κλιμάκια Έλεγχου Ποιότητας Περιβάλλοντος των Περιφερειών, που πρέπει να έχουν ικανή στελέχωση, ειδίκευση και εξουσιοδότηση, ώστε να αποτελούν πραγματικό και «στεγανό» ελεγκτικό μηχανισμό.

Το δεύτερο που αναδεικνύει είναι η ανάγκη για πλήρη και ουσιαστική εφαρμογή της νομοθεσίας για την περιβαλλοντική ευθύνη.

Με απλά λόγια αφού καλώς περιορίζουμε την συχνά ανούσια προληπτική (ex ante) περιβαλλοντική αδειοδότηση, πρέπει ως πολιτεία να είμαστε σε θέση να παρακολουθήσουμε, σοβαρά και αποτελεσματικά, την πραγματική (ex post) περιβαλλοντική επίδοση των δραστηριοτήτων και να επιβάλλουμε την θεραπεία των περιβαλλοντικών ζημιών από τους ίδιους που την προκάλεσαν, σύμφωνα με τις διατάξεις της σχετικής Οδηγίας, που ενσωμάτωσε από το 2009 η χώρα μας τις οποίες ωστόσο οφείλουμε να καταστήσουμε πλήρως εφαρμόσιμες. 

Είναι μια σημαντική αλλαγή, γιατί περνάμε από το presumed guilty (όπου όλοι θεωρούνται εν δυνάμει ένοχοι) στην  περιβαλλοντική στάση της πολιτείας απέναντι στις οικονομικές δραστηριότητες, στο presumed innocent (όπου όλοι θεωρούνται καταρχήν αθώοι) που όμως χρειάζεται να έχει ισχυρούς μηχανισμούς ελέγχου και απόδοσης ευθύνης, αλλιώς θα πρόκειται απλά για τη συνέχιση της χαλάρωσης.

Σε αυτό το πλαίσιο δυο πράγματα χρειάζεται να αποτελέσουν προτεραιότητα και δέσμευση του ΥΠΕΚΑ:
1.    Συγκεκριμένα μέτρα για την άμεση και ουσιαστική ενίσχυση των Περιβαλλοντικών Επιθεωρητών, και 
2.   Άμεση ενεργοποίηση διατάξεων του ΠΔ για την Περιβαλλοντική Ευθύνη (εκτελεστικών αποφάσεων), που μέχρι σήμερα παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανενεργό και ημιτελές.

Ιδιαίτερα σε ότι αφορά το ΠΔ για την περιβαλλοντική ευθύνη, καταρχήν θυμίζω ότι το ΠΔ πέρασε από την προηγούμενη κυβέρνηση, λίγο πριν τις πρόωρες εκλογές του 2009, κάτω από μεγάλη πίεση τόσο από την ΕΕ όσο και από την αντιπολίτευση, με αρκετά προβλήματα.

Εκτός όμως από τα εγγενή προβλήματα στην ενσωμάτωση της Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας με το ΠΔ, από τότε εκκρεμούν για την εφαρμογή του: μια σειρά από Υπουργικές αποφάσεις, ΚΥΑ και άλλες διοικητικές πράξεις, και από την άλλη το θέμα της υποχρεωτικής υπαγωγής δραστηριοτήτων σε κατάλληλο και ικανό χρηματοοικονομικό σύστημα ασφάλισης απέναντι στην πρόκληση περιβαλλοντικής ζημιάς, που είναι sine qua non για την ουσιαστική εφαρμογή της νομοθεσίας, ώστε το κόστος των μέτρων απορρύπανσης και αποκατάστασης να το επιβαρύνεται ο ρυπαίνων και όχι η Πολιτεία. Από εμπειρία γνωρίζουμε ότι στις περιπτώσεις που δεν υπήρχε ασφάλιση η εταιρεία που προκάλεσε τη ζημιά (ενίοτε θυγατρική πολυεθνικής) επέλεξε την λύση της χρεοκοπίας αφήνοντας την καυτή (και ακριβή) πατάτα στο κράτος…

Ειδικά για το θέμα της ασφάλισης, έχει διατυπωθεί η επιφύλαξη να μην δημιουργήσει αντικίνητρο σε πιθανούς επενδυτές δημιουργώντας μια νέα ασφαλιστική υποχρέωση. Εφόσον όμως θέλουμε να προσελκύσουμε σοβαρούς επενδυτές και όχι τυχοδιώκτες, και μάλιστα στα πλαίσια υποστήριξης της πράσινης ανάπτυξης, απευθυνόμαστε σε επιχειρηματίες που θα είναι έτοιμοι να εντάξουν στη λειτουργία τους διαδικασίες, τεχνολογίες και ελέγχους που θα περιορίζουν σημαντικά τον κίνδυνο περιβαλλοντικής ζημιάς. Από την άλλη, οι ίδιοι  προτιμούν να είναι ασφαλισμένοι απέναντι σε κίνδυνο ατυχήματος ή πρόκλησης περιβαλλοντικής ζημιάς με δεδομένο ότι κατανοούν πως το κράτος θα τους αποδώσει ευθύνη και υποχρέωση αποκατάστασης, που θα κληθούν να πληρώσουν, και που χωρίς ασφάλεια, μπορεί να έχει υπερβολικό ή και καταστρεπτικό κόστος για τη δραστηριότητα τους.

Δεν υποστηρίζω ότι πρέπει άμεσα και άτσαλα να δημιουργήσουμε την υποχρέωση ασφάλισης μαζί με το παρόν Ν/Σ, αλλά πιστεύω ότι στη συζήτηση του Ν/Σ η κυβέρνηση θα πρέπει να δεσμευτεί σε συγκεκριμένο και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα για την έναρξη λειτουργίας και αυτού του θεσμού, ώστε οι επενδυτές και η ασφαλιστική αγορά να έχουν χρόνο να προετοιμαστούν και η έναρξη να γίνει ομαλά το 2012.

Θα μπορούσαμε τέλος, με αυτή την ευκαιρία να εξετάσουμε και τη δημιουργία (σε βάθος πενταετίας) ενός μηχανισμού αντίστοιχου με το superfund των ΗΠΑ για αποκατάσταση περιβαλλοντικών ζημιών που προέρχονται από πολλά χρόνια πίσω, και που δεν μπορούν να αποδοθούν ως ευθύνη σε συγκεκριμένες επιχειρήσεις. Δεν μπορεί κάνεις εδώ να μπει σε λεπτομέρειες, αξίζει όμως, να το εξετάσουμε τόσο σαν εργαλείο περιβαλλοντικής αποκατάστασης και χρήσης του Πρασίνου Ταμείου, όσο και σαν ουσιαστικό μηχανισμό απορρόφησης κοινοτικών πόρων για το περιβάλλον.

Σας άρεσε αυτό που διαβάσατε; Διαδώστε το:
Ετικέτες:
Κατηγορία: Τύπος & ΜΜΕ

Slider by webdesign